Dr. İlqar İsmayılov

Düz Bağırsaq Xərçənginin Laparoskopik Cərrahiyyəsi

Laparoskopik cərrahiyyə erkən və orta mərhələli, uzaq metastazı olmayan düz bağırsaq xərçənginin müalicəsində tətbiq olunur. Əməliyyat qarında kiçik kəsiklərdən daxil edilən kamera və cərrahi alətlərlə aparılır; məqsəd şişi onkoloji prinsiplərə uyğun çıxarmaq və bağırsağın funksiyasını mümkün qədər qorumaqdır.

Anesteziya
Ümumi anesteziya
Kəsiklər
Bir neçə kiçik kəsik
Xəstəxanada
3 ilə 6 gün
İşə qayıdış
2 həftə

Laparoskopik düz bağırsaq əməliyyatı nədir?

Laparoskopik rezeksiya düz bağırsağın xərçənglə zədələnmiş hissəsinin qarın boşluğuna bir neçə kiçik giriş vasitəsilə çıxarılmasıdır. Əməliyyat zamanı limfa düyünləri də çıxarılır və bağırsağın sağlam hissələri birləşdirilir.

Bu yanaşma düz bağırsaq xərçənginin cərrahi müalicəsində qəbul olunmuş standart üsullardan biridir. Kamera ilə dəqiq görüntü əldə edilməsi cərrahi müdaxiləyə nəzarət etməyə imkan verir. Əməliyyatda onkoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə yanaşı, orqan funksiyalarının, xüsusilə nəcis ifrazını idarə edən sfinkterin funksiyasının mümkün qədər saxlanılması nəzərdə tutulur.

Əməliyyat hansı hallarda tətbiq olunur?

  • Erkən və orta mərhələli düz bağırsaq xərçəngi, T1, T2 və T3 mərhələləri

  • Laparoskopik yolla rezeksiya edilə bilən şişlər

  • Kimyaterapiyadan sonra ölçüsü kiçilmiş törəmələr

  • Şişin yaxın toxumalara məhdud yayılması

  • Uzaq metastazın olmaması

Müalicə planı və əməliyyatın aparılması

Əməliyyatdan əvvəl endoskopik müayinə və maqnit rezonans tomoqrafiyası (MRT) ilə şişin mərhələsi müəyyən olunur. Laparoskopik müdaxiləyə uyğunluq qiymətləndirildikdən sonra əməliyyat planlaşdırılır. Bəzi hallarda şişi kiçiltmək və rezeksiyanı daha az toxuma zədələnməsi ilə aparmaq üçün neoadjuvant kimyaterapiya, yəni əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya tətbiq edilir.

Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır. Cərrah kamera və incə alətlər vasitəsilə düz bağırsağın xəstə hissəsini və limfa düyünlərini çıxarır, sonra sağlam bağırsaq hissələrini birləşdirir. Üçölçülü laparoskopik sistem şişin və limfa düyünlərinin yerləşdiyi sahələrin tam görüntüsünü əldə etməyə imkan verir.

Tətbiq olunan əməliyyatlara laparoskopik anterior rezeksiya və düz bağırsağın orta hissəsinin xərçəngində total mezorektal eksiziya (TME) ilə laparoskopik aşağı anterior rezeksiya daxildir. Anterior rezeksiya düz bağırsağın şiş olan hissəsinin çıxarılması və bağırsaq davamlılığının bərpasıdır. TME düz bağırsağı əhatə edən, limfa düyünlərini də daşıyan mezorektal toxumanın bütöv çıxarılması deməkdir.

Laparoskopik yanaşmanın üstünlükləri

  • Qarnın geniş açılmasına ehtiyac olmadan kiçik kəsiklərlə əməliyyat və daha az toxuma zədələnməsi

  • Əməliyyatdan sonra daha az ağrı, qan itkisi və yara infeksiyası riski

  • Daha kiçik çapıq izləri və bununla bağlı estetik üstünlük

  • Daha qısa hospitalizasiya və reabilitasiya, erkən hərəkətə başlama və gündəlik həyata daha tez qayıdış

  • Sfinkteri qoruyan əməliyyatlarla nəcis ifrazı funksiyasının və həyat keyfiyyətinin saxlanılması imkanı

  • Onkoloji prinsiplərə uyğun rezeksiya ilə yerli təkrarlanma riskinin minimuma endirilməsi

Əməliyyatdan sonrakı qidalanma və bərpa

Əməliyyatdan sonra qidalanma maye qidalarla başlayır, sonra adi qidalanmaya keçilir. Adi qidalanmaya qayıdış adətən bir həftə ərzində mümkün olur.

İlk günlərdə ağrı ola bilər, lakin laparoskopik yanaşmada ağrı daha az olur. Bərpa dövründə erkən hərəkətə başlama nəzərdə tutulur. Hərəkət edə bilmək bərpanın tamamlandığı demək deyil, gündəlik fəaliyyətə qayıdış ayrıca mərhələdir.

Suallar

Tez-tez verilən suallar

Laparoskopik əməliyyatın mənə uyğun olub olmadığı necə müəyyən edilir?

Endoskopik müayinə və MRT ilə şişin mərhələsi və laparoskopik yolla çıxarılmasının mümkünlüyü qiymətləndirilir. Bu yanaşma erkən və orta mərhələli, uzaq metastazı olmayan düz bağırsaq xərçəngində tətbiq olunur.

Əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya lazım ola bilərmi?

Bəzi hallarda əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya tətbiq edilir. Məqsəd şişi kiçiltmək və onun daha az toxuma zədələnməsi ilə çıxarılmasına imkan yaratmaqdır.

Əməliyyatdan sonra nəcis ifrazına nəzarəti saxlamaq mümkündürmü?

Əməliyyat zamanı nəcis ifrazını idarə edən sfinkterin funksiyasını mümkün qədər qorumaq nəzərdə tutulur. Sfinkteri qoruyan əməliyyatlar bu funksiyanın saxlanılmasına imkan verə bilər, lakin bu, hər xəstədə mümkün olmur.

Mənə stoma qoyulacaqmı?

Bəzi hallarda müvəqqəti qoruyucu stoma yaradıla bilər. Stoma bağırsağın qarın divarına çıxarılan süni çıxışıdır. Müvəqqəti stomanın sonradan bağlanması nəzərdə tutulur.